Kościół w Łękach Kościelnych i dzwonnica figurują w rejestrze zabytków od 1967 roku. Fot. RJ
Wśród pól i niewielkich zabudowań wsi Łęki Kościelne, położonej w gminie Krzyżanów, kryje się jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych powiatu kutnowskiego. Kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny to nie tylko miejsce kultu, ale również ważne świadectwo lokalnej historii i dawnej architektury drewnianej, która przez wieki kształtowała krajobraz centralnej Polski.
Parafia w Łękach Kościelnych należy do najstarszych w regionie. Jej istnienie potwierdzają źródła już w połowie XIV wieku – wiadomo, że funkcjonowała przed 1357 rokiem. Pierwszy kościół, podobnie jak wiele ówczesnych świątyń, wykonany był z drewna i otoczony przykościelnym cmentarzem. Z czasem jednak, wskutek upływu lat i naturalnego zużycia materiału, budowla zaczęła popadać w coraz gorszy stan techniczny.
Obecny kościół w Łękach Kościelnych wzniesiono w 1775 roku. Fundatorem nowej świątyni był Jan Leźnicki, dziedzic miejscowych dóbr i podsędek łęczycki. Zdecydowano się wówczas na budowę modrzewiowego kościoła o konstrukcji zrębowej – solidnej, a jednocześnie zgodnej z lokalną tradycją. Świątynia została konsekrowana kilkadziesiąt lat później, w 1806 roku, co było zwieńczeniem długiego procesu budowy i wyposażania wnętrza.
Architektonicznie kościół reprezentuje klasyczny typ wiejskiej świątyni drewnianej z XVIII wieku. Jest jednonawowy, z węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Od strony prezbiterium znajduje się zakrystia, a całość przykrywa stromy, dwuspadowy dach, pierwotnie kryty gontem. Nad nawą wznosi się niewielka wieżyczka na sygnaturkę, będąca charakterystycznym elementem sylwetki obiektu. Drewno, z którego wykonano kościół, zostało z zewnątrz oszalowane deskami, co miało chronić konstrukcję przed warunkami atmosferycznymi.
Integralną częścią zespołu sakralnego jest wolnostojąca, drewniana dzwonnica. Ona również pochodzi z XVIII wieku i razem z kościołem została wpisana do rejestru zabytków w 1967 roku. To potwierdza wysoką wartość historyczną i kulturową tego miejsca, które przetrwało liczne burze dziejowe.
Wnętrze świątyni zachowało wyposażenie o wyraźnych cechach barokowych i późnobarokowych. Na szczególną uwagę zasługują ołtarze, ambona oraz chór muzyczny, pochodzące z końca XVIII i początku XIX wieku. Ich forma i zdobienia świadczą o ambicjach fundatorów oraz o znaczeniu parafii w życiu lokalnej społeczności. Choć kościół był kilkukrotnie remontowany – m.in. w połowie XIX wieku oraz na początku XX stulecia – jego pierwotny charakter został w dużej mierze zachowany.
Tragiczny okres II wojny światowej nie ominął również Łęk Kościelnych. Świątynia została wówczas ograbiona i czasowo zamknięta przez Niemców, a proboszcz parafii, ks. Edward Skupiński, doświadczył ciężkich represji i zginął w KL Dachau. Po wojnie kościół stopniowo przywracano do normalnego funkcjonowania, a troska o jego stan stała się ważnym zadaniem kolejnych pokoleń parafian i proboszczów. W latach 70-tych XX wieku kościół „zagrał” w serialu „Rodzina Połanieckich”. (red.)
