Dr Jacek Saramonowicz w czasie wykładu. Fot. RJ
Niemieckie kamery pojawiły się w Kutnie we wrześniu 1940 roku. Po 86 latach zachowany film z tego wydarzenia został pokazany mieszkańcom. To unikatowy dokument okupacyjnej historii miasta, odnaleziony w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej przez wicedyrektora Muzeum Pałac Saski Piotra Stasiaka.
Projekcja odbyła się 22 września w sali reprezentacyjnej Muzeum Pałac Saski i była jednym z wydarzeń kończących tegoroczne obchody 87 rocznicy Bitwy nad Bzurą. Na ekranie pojawiły się obrazy Kutna zarejestrowane przez hitlerowskich filmowców.
Film dokumentuje wizytę Arthura Greisera, namiestnika Kraju Warty, który we wrześniu 1940 roku przyjechał do Kutna. Okazją do jego wizyty był zjazd organizacji młodzieżowych i kobiecych działających w III Rzeszy – Hitlerjugend oraz Frauenschaft. Na ekranie zgromadzona publiczność miała okazję zobaczyć m.in. archiwalne ujęcia z dzisiejszego Parku Traugutta, Parku Wiosny Ludów i Placu Piłsudskiego, a także ówczesnych dygnitarzy hitlerowskich np. Wilfrieda Schuermanna, burmistrza Kutna odpowiedzialnego za utworzenie getta żydowskiego.
Film pozwala zobaczyć Kutno w czasie okupacji nie przez pryzmat późniejszych opisów i dokumentów, lecz poprzez zachowany obraz filmowy. Jest to tym cenniejsze, że materiały dotyczące tego okresu wciąż wymagają kompleksowego opracowania.
Po projekcji dr Jacek Saramonowicz wygłosił wykład poświęcony niemieckiej okupacji Kutna oraz działalności polskiego ruchu oporu. Przedstawił najważniejsze wydarzenia i mechanizmy funkcjonowania okupacyjnej administracji, a także losy mieszkańców zaangażowanych w działalność konspiracyjną.
Dyrektor Muzeum Pałac Saski Grzegorz Skrzynecki podkreślił, że pokaz jest początkiem szerszego projektu poświęconego historii Kutna z lat 1939–1945. Muzeum zamierza podjąć próbę kompleksowego opracowania dziejów miasta pod niemiecką okupacją oraz historii lokalnego podziemia.
Jednym z najważniejszych planowanych przedsięwzięć ma być wydanie monografii poświęconej Kutnu w latach 1939–1945. Odnaleziony film może stać się jednym z cennych źródeł, które pozwolą spojrzeć na ten trudny okres historii miasta z nowej perspektywy. (rj)
