2026-09-06
moszczenica_MIS07116-2

Fot. UMWŁ

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego od lat inwentaryzuje, pielęgnuje i zakłada w regionie sady tradycyjne. Z takich „banków genów” korzystać mogą również mieszkańcy, którzy chcieliby mieć wyjątkowe drzewo owocowe w swoim ogrodzie.

Parki Krajobrazowe Województwa Łódzkiego zaczęły inwentaryzować sady tradycyjne w regionie niemal ćwierć wieku temu. Te działania zaowocowały założeniem 70 nowych sadów. Dziś rośnie w nich kilka tysięcy drzew – tradycyjnych odmian jabłoni, grusz, śliw czy wiśni.

Zakładamy sady tradycyjne w terenie, by zachować dla przyszłych pokoleń dawne odmiany owoców. To swoiste banki genów, z których możemy swobodnie korzystać. Te drzewa łatwo utrzymać, są niezwykle zdrowe i obficie owocują. Sad tradycyjny rośnie nawet 120 lat. Sady towarowe – zaledwie kilkanaście. Takie drzewo może być świadkiem naszego dzieciństwa, dojrzewania, a później jesieni życia – mówi Katarzyna Krakowska, dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego.


Sady tradycyjne zachwycają o każdej porze roku – wiosną są obsypane kwiatami, latem można schronić się w cieniu rozłożystych koron drzew, jesienią cieszą owocami, a zimą zapewniają pożywienie dla ptaków. Dawne odmiany są bardziej odporne na działanie szkodników czy przymrozki, a to oznacza, że nie wymagają stosowania chemicznych środków ochrony roślin.

Taki tradycyjny sad potrzebuje dużo przestrzeni. Kiedy wysokopienne drzewo dorasta do swoich naturalnych rozmiarów, potrzebuje tyle miejsca, ile zajmuje rzut jego korony. Dlatego sadzi się je w rozstawie 6 na 8 metrów. Niektóre z naszych sadów liczą nawet 100 drzew – podkreśla Katarzyna Krakowska.

Rozmnażanie dawnych odmian nie jest jednak takie proste.

W przypadku większości tradycyjnych odmian drzew owocowych, pełnowartościowa roślina nie wyrośnie z pestki. Trzeba ją zaszczepić na tzw. podkładce, czyli dzikiej roślinie, na przykład antonówce. Fragment wybranego drzewa, nazywany zrazem można pobrać właśnie z sadu tradycyjnego – dodaje Katarzyna Krakowska.

Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego od niemal 25 lat organizuje szkolenia sadownicze dla mieszkańców regionu – tych, którzy chcieliby założyć własny sad, właścicieli ogrodów czy działkowców. Uczestnicy takich bezpłatnych warsztatów uczą się, jak sadzić, rozmnażać, pielęgnować i wykorzystywać dawne odmiany. Najbliższe już w październiku – szczegółowych informacji należy szukać na facebookowym profilu Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego. (UMWŁ)