Grzegorz Skrzynecki i Marysia Galbraith. Fot. RJ
25 maja, w Muzeum Pałac Saski, odbyła się wyjątkowa uroczystość oddania w depozyt zabytkowego zwoju Tory. Przekazującym było Stowarzyszenie Potomków Żydów Polski Centralnej (ADJCP), które wspólnie z kutnowskim Muzeum zorganizowało wydarzenie, mające wymiar historyczny, religijny i symboliczny.
Historia Tory sięga wydarzeń sprzed dwóch dekad. To właśnie wtedy mieszkańcy Żychlina odnaleźli fragment zwoju na strychu jednego z budynków. Został on tam ukryty przed Niemcami najprawdopodobniej na początku II wojny światowej. Cenny zabytek został przekazany do Kościoła św. Apostołów Piotra i Pawła w Żychlinie, gdzie przez wiele lat był bezpiecznie przechowywany. Dopiero po latach powrócił do społeczności żydowskiej.
Stowarzyszenie ADJCP, po konsultacjach z Naczelnym Rabinem Polski (Michael Schudrich), zdecydowało, że Tora powinna pozostać w regionie jako świadectwo wielowiekowej obecności Żydów w centralnej Polsce. Od teraz będzie eksponowana w kutnowskim Muzeum jako symbol dawnej społeczności żydowskiej Żychlina, która przez pokolenia współtworzyła lokalną historię razem ze swoimi polskimi, katolickimi sąsiadami.
W uroczystości uczestniczyli m.in.: Marysia Galbraith z ADJCP i dyrektor Pałacu Saskiego Grzegorz Skrzynecki, którzy podpisali umowę o przekazaniu zabytku, regionalistka Bożena Gajewska, rabin Michael Schudrich, a także Biskup Łowicki Wojciech Osial. Obecni byli również liczni potomkowie Żydów pochodzących z Żychlina i innych miejscowości Polski centralnej.
Samorząd Kutna reprezentował wiceprezydent Zbigniew Wdowiak, natomiast Miasto i Gminę Żychlin – sekretarz Waldemar Bartochowski.
Podczas spotkania bp Wojciech Osial podziękował osobom zaangażowanym w wieloletnie przechowywanie Tory, szczególnie ks. Wiesławowi Frelkowi. Podkreślano, że dzięki odpowiedzialności i trosce wielu osób udało się ocalić niezwykle cenny zabytek judaizmu i lokalnej historii.
Po oficjalnym przekazaniu zwoju w depozyt, uczestnicy wydarzenia zwiedzili ekspozycję muzealną Muzeum Pałac Saski. Uroczystość stała się nie tylko ważnym wydarzeniem kulturalnym, ale również symbolicznym gestem pamięci i dialogu międzykulturowego. (rj)
